Từ Sinh Lý Đến Dưỡng Sinh · BS Nguyễn Khắc Viện · NXB Thế Giới, 2007

Trang 40 trong sách in · Bài 7. Kích động và phản ứng nội tại

- Phản ứng của cơ thể không ngừng ở chỗ bị thương, mà sẽ làm cho tim ta đập nhanh lên, nếu đo huyết áp thì thấy tăng lên, do đó lượng đường trong máu cũng tăng… đây là một loạt phản ứng có tính chất toàn thân.

Nếu những tổn thương tại chỗ khác nhau vì tùy theo nguyên nhân, thì phản ứng toàn thân lại thường giống nhau; bất kỳ kích động nào cũng gây ra những phản ứng tương tự, chỉ có nhiều hay ít và có kéo dài hay không; phản ứng này gồm những hiện tượng sau:

- Tim đập nhanh lên, các mạch máu đặc biệt ở gan, ruột, thận thắt lại.

- Huyết áp tăng: mặt đỏ lên hoặc tái mét.

- Phổi thở nhanh thêm, có khi hổn hển hoặc phát khóc nức nở.

- Dạ dày, gan, ruột ngừng hoạt động: thực quản thắt lại gây cảm giác nghẹn, khó thở, khó nuốt.

- Trong máu, độ đường, độ ka-li tăng.

Đây là chưa kể đến phản ứng của bàng quang, trực tràng, tử cung…

Nhiều công trình nghiên cứu trong mấy chục năm qua đã phân tích rõ quá trình dẫn truyền những phản ứng này. Một kích động thông qua giác quan (tai nghe, mắt thấy, da có cảm giác…) được truyền về thần kinh trung ương, tủy rồi lên não. Vỏ não và các trung tâm dưới vỏ não, trong đó khu dưới đồi thị (hypothalamus) giữ vai trò chủ yếu, sau khi xử lý tín hiệu, ra tín lệnh kích thích hệ thần kinh giao cảm và các tuyến nội