Từ Sinh Lý Đến Dưỡng Sinh · BS Nguyễn Khắc Viện · NXB Thế Giới, 2007
Trang 104 trong sách in · Bài 21. Võ dưỡng sinh
Các môn thể thao (đá bóng, bóng rổ...) là một cách chiến đấu gián tiếp giữa người này với người khác, nếu không có sân bãi và điều kiện khác thì chiến đấu tay đôi, hay nói đúng hơn là tập lối chiến đấu giữa hai người.
Tập luyện có thể ở ba trình độ:
Thứ nhất là tập luyện, tức học những thao tác đến lúc làm thành thạo, như tập bơi, tập múa mỗi bài quyền...
Thứ hai là rèn luyện, tức là tập lâu ngày, rèn cho con người có những tố chất mới, bền bỉ, nhanh nhẹn, tỉnh táo chịu đựng mưa nắng, thích nghi dễ với mọi hoàn cảnh.
Trình độ cao là tu luyện, tức làm chủ bản thân một cách toàn diện, cả cơ thể lẫn tâm trí.
Tu luyện gồm cả ba mặt:
- Tập trung được ý chí vào việc tập, tâm tư không xáo động vì một điều gì khác (Hư tâm).
- Điều hòa các nội tạng, cụ thể là điều hòa hơi thở tốt.
- Làm chủ các cơ bắp trong vận động và trong lúc yên nghỉ.
Ba mặt ấy cũng gọi là luyện ý, luyện khí, luyện lực.
Trong lúc vận động, bước đầu là tập trung ý, rồi theo dõi hơi thở; phối hợp động tác tay chân với luồng hơi thở, lúc thở vào thì tay kéo vào hoặc đưa lên; lúc thở ra thì tay đưa ra hoặc đưa xuống. Hơi thở ngừng, tay chân đều ngừng.
Lúc tập tĩnh, cũng tập trung ý vào hơi thở và cơ bắp, tâm tư yên tĩnh, hơi thở hết sức nhẹ nhàng và điều hòa chậm rãi, cơ bắp giãn mềm.