Bài 16. Tập vận động tổng hợp
Trang 79–84 trong sách in.
Ý chính
- Vận động tổng hợp: cả ba hệ cùng làm. Đi, chạy, bơi, bổ củi, chèo đò đều huy động chân, tay, cột sống; cơ thể có trên 400 cơ, vô số cách vận động nhưng có vài nguyên tắc cơ bản.
- Nguyên tắc 1: tìm thế thuận lợi. Thế thuận lợi gồm tương quan giữa ba hệ cơ (tay đánh mà chân cùng bên lùi thì yếu) và giữa mình với đối tượng: dụng cụ vừa tầm, bàn ghế vừa tầm, ngồi được thì ngồi, có chỗ dựa.
- Thế trong chiến đấu: lệch đòn, diện hẹp. Không hứng thẳng đòn mà làm lệch đi; đưa diện hẹp nhất của cơ thể về phía đối phương; đôi chân là chủ yếu để tạo thế.
- Nguyên tắc 2: phát sức từ chân và lưng. Sức mạnh ở các cơ lớn: đùi, cẳng chân, mông, lưng; cơ tay nhỏ, chủ yếu truyền sức. Ném, xô, kéo, đấm đều phải truyền sức từ chân, lưng ra tay.
- Nguyên tắc 3: tốc độ, e = ½mv². Muốn hiệu lực cao phải có tốc độ tối đa: theo e = ½mv², khối lượng gấp đôi thì hiệu lực gấp đôi, vận tốc gấp đôi thì gấp 4.
- Cứng tối thiểu, mềm tối đa. Trước khi bật sức phải giữ cơ mềm (cơ đối tác cứng sẽ hãm); sau khi chạm phải mềm lại ngay; chỉ cứng đúng lúc chạm vật. Đó là bí quyết cơ bản nhất.
- Đúng nhịp thì ít mệt: bà già chèo đò. Phối hợp ba hệ và cứng mềm đúng lúc là bắt đúng nhịp; bà già chèo đò cả ngày vì dùng sức nặng toàn thân ấn chèo, chỉ cứng một khoảnh khắc; thanh niên dùng sức tay thì chóng mệt.
- Tính chiến đấu. Phản xạ nhanh, mưu trí, quyết tâm — ba yếu tố cộng lại thành tính chiến đấu của con người.
- Mục tiêu của tập vận động. Phối hợp ba hệ để có thế thuận lợi, phát sức tối đa, nhịp nhàng, cứng mềm đúng lúc; tạo tính chiến đấu; đi đến vận động điêu luyện — tiết kiệm sức, chính xác, khéo léo, đẹp mắt.